व्यासांच्या मानसकन्या भाग 29 मल्लयुद्ध प्रवीण भानुमती

“सुप्रिया, ज्या व्यक्तीने हा असा अक्षम्य अपराध केला आहे ती व्यक्ती दुसरी तिसरी कोणीही नसून प्रत्यक्षात माझा जोडीदार आहे. अगं राजघराण्यातल्या स्त्रियांची दुःख फार निराळी असतात. एखाद वेळी युवराजांनी त्याच्या चुलत भावांबरोबर युद्ध करून त्यांचं साम्राज्य आणि संपत्ती मिळवली असती तरी चाललं असतं किंवा युवराजांना वीरगती प्राप्त झाली असती तरीही मी आयुष्यभर त्यांची विधवा म्हणून जगले असते, किंवा त्यांच्या पराक्रमाचा टिळा भाळी लावून त्यांच्या कलेवरासह सहगमन केलं असतं, पण एका पराक्रमी बलशाली पुरुषांनं, एका अबलेला स्वतःच्याच राज्यसभेत बोलावुन तिचा अतिशय हीणकस शब्द वापरून, स्वतःच्याच वहिनीच्या पदराला हात घालण्याचा आदेश, स्वतःच्याच अनुज भावाला देणं आणि ती व्यक्ती माझा सहचर असणे यासारखं दुःख जगात दुसरं कुठलंही नाही. माझ्या पतीने मला आयुष्यभराची अशी जखम दिली आहे की ती आता कधीच भरून येणं शक्य नाही. आकाशात ज्याप्रमाणे चंद्र, सूर्य, तारे याशिवाय दुसरं काहीही सत्य नाही त्याचप्रमाणे माझ्या पतीने केलेल्या अक्षम्य अपराधाला आता कुठेही क्षमा नाही. त्यादिवशी राज्यसभेत जे काही घडलं त्यामुळे समस्त नारी वर्गाचा जो अपमान झालेला आहे, समस्त स्त्री जातीच्या आत्मसन्मानाला जो धक्का लागलेला आहे, त्याचे प्रायश्चित्त आता फक्त एकच आहे आणि ते म्हणजे देहांत शासन. पण ज्या साम्राज्याच्या युवराज्याच्या डोळ्यावर सत्तेची, संपत्तीची, स्वतःच्याच नव्हे तर चुलत भावंडांच्या साम्राज्याच्या लालसेची पट्टी बांधली असेल त्याचा विनाश अटळ आहे. आणि या साम्राज्याचे नागरिक म्हणून आता यापुढे जो काही अनर्थ घडेल, जी काही जीवित, आर्थिक आणि भावनिक, कौटुंबिक प्राणहानी होईल त्याला सर्वस्वी महाराज आणि स्वतः युवराजच उत्तरदायी असतील. राजघराण्यातील स्त्रियांना जीविताचं भय कधीच नसतं पण त्या कलंकित आयुष्य सुद्धा जगू शकत नाही. आणि द्रौपदी तर साक्षात याज्ञसेनी आहे या साम्राज्याचा विनाश अटळ आहे सुप्रिया! या साम्राज्याचा विनाश अटळ आहे.” भानुमतीच्या प्रत्येक शब्दातून तिच्या मनातली निराशा, हाताशा, एक मल्लयुद्ध कुशल युद्धपटूची अगतिकता सुप्रियाला स्पष्टपणे जाणवत होती.