वेडा
भाग १ : रक्त
“आई…”
दारावर तीन वेळा टकटक झाली.
सुमित्राने डोळे उघडले.
बाहेर मुसळधार पाऊस पडत होता. घराच्या जुन्या कौलांवर पावसाचे थेंब एकसारखे आपटत होते.
टक… टक… टक…
“आई…”
यावेळी आवाज स्पष्ट होता.
विराजचा.
सुमित्रा उठली.
“काय झालं रे?”
दार उघडताच विराज समोर उभा होता.
त्याच्या चेहऱ्यावर नेहमीचं तेच निर्विकार हसू.
केस विस्कटलेले.
हातात त्याचा लाकडी घोडा.
“बाबा उठत नाहीत.”
सुमित्राच्या पोटात गोळा आला.
“कुठे आहेत?”
विराजने हळूच बोट पुढच्या खोलीकडे केलं.
“तिकडे.”
ती धावत गेली.
“शंकरराव!”
काहीच उत्तर नाही.
“अहो!”
खोलीच्या फरशीवर त्यांचा देह पडला होता.
डोक्याच्या मागून रक्त वाहत होतं.
सुमित्राच्या तोंडून किंकाळी बाहेर पडली.
“मकरंद!”
सगळं घर जागं झालं.
पण विराज?
तो दारातच उभा राहिला.
हातातला लाकडी घोडा हलवत.
“छुक… छुक…”
मकरंद धावत आत आला.
वडिलांना पाहताच त्याचा चेहरा पांढरा पडला.
“बाबा…”
त्याने खाली बसून नाडी तपासली.
काहीच हालचाल नव्हती.
“आई… मागे हो.”
सुमित्रा भिंतीला टेकून उभी राहिली.
तिचे हात थरथरत होते.
“हे काय झालं?”
मकरंदकडे उत्तर नव्हतं.
त्याने आजूबाजूला पाहिलं.
खिडकी उघडी.
टेबलावर अर्धा प्यायलेला चहा.
जमिनीवर पडलेली काचेची बाटली.
आणि भिंतीवर रक्ताचा एक छोटासा ठिपका.
“कोणी घरात आलं होतं?”
मकरंदने विचारलं.
विराजने मान वाकडी केली.
“कोणी?”
“हो. कोणी आलं होतं का?”
विराज काही क्षण त्याच्याकडे पाहत राहिला.
मग हसला.
“हो.”
मकरंद दचकला.
“कोण?”
विराजने त्याच्या हातातला लाकडी घोडा पुढे केला.
“तो.”
मकरंदने डोक्यावर हात मारला.
“देवा…”
सुमित्रा मात्र विराजकडे पाहत राहिली.
तिच्या डोळ्यांत भीती नव्हती.
फक्त काळजी होती.
“विराज…”
तो तिच्याकडे वळला.
“हं?”
“तू बाबांना पाहिलंस?”
“हो.”
“कधी?”
विराजने विचार करण्याचा अभिनय केला.
“जेव्हा ते पडले.”
“ते कसे पडले?”
त्याने खिडकीकडे पाहिलं.
मग फरशीकडे.
मग आईकडे.
“मला आठवत नाही.”
मकरंद चिडला.
“तुला काहीच आठवत नाही का कधी?”
विराज हसला.
“मला बरंच काही आठवतं.”
“मग सांग!”
विराज अचानक शांत झाला.
त्याने आईचा हात पकडला.
“आई घाबरली आहे.”
मकरंद काही बोलला नाही.
बाहेर पोलिसांच्या गाडीचा आवाज आला.
---
इन्स्पेक्टर अनिकेत राणे खोलीत शिरला तेव्हा सुमित्रा खुर्चीवर बसली होती.
मकरंद त्याच्या शेजारी उभा होता.
आणि विराज?
तो जमिनीवर बसून काहीतरी काढत होता.
“काय काढतोयस?”
अनिकेतने विचारलं.
विराजने वही झाकली.
“काही नाही.”
“दाखव.”
“नाही.”
“का?”
विराजने त्याच्याकडे पाहिलं.
“कारण तुम्ही ते समजणार नाही.”
अनिकेतच्या ओठांवर हलकंसं हसू आलं.
“मला प्रयत्न करू दे.”
विराजने वही त्याच्या हातात दिली.
एका पानावर तीन गोल काढले होते.
पहिल्या गोलात एक घर.
दुसऱ्यात एक गाडी.
तिसऱ्यात एक माणूस.
अनिकेतने विचारलं,
“याचा अर्थ?”
विराजने खांदे उडवले.
“खेळ.”
“कसला?”
“खुनी-खुनी.”
अनिकेतने त्याच्याकडे नीट पाहिलं.
“तू खुनी आहेस?”
विराज मोठ्याने हसला.
“मी?”
त्याने स्वतःच्या छातीवर बोट ठेवलं.
“मी तर वेडा आहे.”
अनिकेतने वही बंद केली.
तो उठला.
पण दारापाशी पोहोचण्याआधी त्याची नजर फरशीवर पडली.
रक्ताचा एक बारीक ठिपका.
तो शंकररावांच्या देहापासून उलट दिशेने होता.
जणू…
कोणीतरी रक्त लागलेला पाय घेऊन खोलीतून बाहेर गेला होता.
अनिकेत खाली वाकला.
ठिपका पाहत राहिला.
मग त्याने पाऊल पुढे टाकलं.
दुसरा ठिपका नव्हता.
तिसराही नव्हता.
फक्त पहिलाच.
जणू रक्ताचा तो एक थेंब तिथे मुद्दाम ठेवला होता.
अनिकेतने नजर वर केली.
विराज त्याच्याकडे पाहत होता.
आणि त्याच्या हातातला लाकडी घोडा…
हळूहळू हलत होता.
“छुक…”
विराज हसला.
“छुक…”
आणि बाहेर पुन्हा वीज कडाडली.
वेडा
भाग २ : तीन वर्षांपूर्वी
तीन वर्षांपूर्वीचा तो रविवार अजूनही सुमित्राला विसरता येत नव्हता.
सकाळचे दहा वाजले होते.
घरात देवपूजेचा धूप दरवळत होता.
सुमित्रा देवासमोर दिवा लावत होती.
मागून काव्याचा आवाज आला.
“आई, हे काय पुन्हा?”
सुमित्राने वळून पाहिलं.
“काय झालं?”
काव्याने हातातली साडी खुर्चीवर फेकली.
“ही साडी मला नेसून द्यायची होती ना?”
“हो. पण आधी पूजा—”
“तुमची पूजा कधी संपते?”
सुमित्रा गप्प झाली.
काव्याने आरशात स्वतःकडे पाहिलं.
“मला आज माहेरी जायचं आहे. आणि मला दुपारपर्यंत गाडी हवी.”
“मकरंदला सांग.”
“मी त्याला सांगितलंय.”
“मग?”
“तो म्हणतो बाबांची गाडी बाहेर गेली आहे.”
सुमित्राने काही उत्तर दिलं नाही.
काव्याने तिच्याकडे रोखून पाहिलं.
“आई, तुम्ही बाबांना सांगू शकता ना?”
“हो…”
“मग सांगा.”
“बरं.”
काव्या निघून गेली.
देवघरात दिव्याची ज्योत हलली.
सुमित्राने क्षणभर डोळे मिटले.
“देवा…”
तिच्या मागून खसखस ऐकू आली.
ती वळली.
विराज सोफ्याच्या मागे लपून हसत होता.
“काय रे?”
“काव्या रागावली.”
“तू का हसतोयस?”
“कारण तिचे केस रागावल्यावर वर होतात.”
सुमित्राला हसू आलं.
“तू ना…”
विराज तिच्याजवळ आला.
“आई.”
“हं?”
“तुला वाईट वाटलं?”
“नाही रे.”
“खोटं.”
सुमित्रा थबकली.
विराज तिच्याकडे बघत होता.
त्याच्या चेहऱ्यावरचं हसू गायब झालं होतं.
“तू रडणार होतीस.”
“नाही.”
“तुझा आवाज बदलला.”
सुमित्राने त्याच्या डोक्यावरून हात फिरवला.
“तुला खूप काही जाणवतं रे.”
विराज हसला.
“मला सगळं जाणवतं.”
---
दुपारपर्यंत घरातलं वातावरण आणखी ताणलं.
शंकररावांनी सगळ्यांना हॉलमध्ये बोलावलं.
टेबलावर काही कागद होते.
“ही जमीन मी विकणार नाही,” त्यांनी स्पष्ट सांगितलं.
मकरंदने विचारलं,
“मग?”
“ती सुमित्राच्या नावावर करतोय.”
काव्याचा चेहरा बदलला.
“काय?”
सुमित्रा दचकली.
“माझ्या नावावर?”
“हो.”
“पण मला नकोय.”
“तुला नको असलं तरी करणार.”
काव्या उठून उभी राहिली.
“म्हणजे आमचं काय?”
शंकररावांनी तिच्याकडे पाहिलं.
“तुमचं काही कमी होणार नाही.”
“पण सगळं तिच्या नावावर?”
“हो.”
काव्या काही क्षण शांत राहिली.
मग ती हसली.
“छान.”
त्या एका शब्दात एवढा राग होता की सुमित्राला ते जाणवलं.
विराज मात्र कोपऱ्यात बसून पेन्सिलने टेबलावर काहीतरी लिहित होता.
एक.
दोन.
तीन.
चार.
काव्याची नजर त्याच्यावर गेली.
“तू काय लिहितोयस?”
विराजने वही बंद केली.
“काही नाही.”
“दाखव.”
“नाही.”
काव्या त्याच्याजवळ गेली.
त्याच्या हातातून वही हिसकावली.
पहिल्या पानावर फक्त एक वाक्य होतं—
“आईला कधीही एकटं सोडायचं नाही.”
काव्या काही क्षण ते वाचत राहिली.
मग हसली.
“तुला खरंच काहीतरी झालंय.”
विराज तिच्याकडे पाहत राहिला.