रविवारची सकाळ होती.
वैदेही घरात चहा करत होती. आता तिला घरकाम करण्यापासून कोणी थांबवत नव्हतं, पण तिच्या मनात एक गोष्ट कायमची बदलली होती.
पूर्वी ती काम करताना स्वतःला या घराची सून समजायची.
आता ती काम करताना स्वतःला वैदेही समजत होती.
तिची स्वतःची ओळख.
तिची स्वतःची नोकरी.
तिची स्वतःची स्वप्नं.
आणि सर्वात महत्त्वाचं—तिचा स्वतःचा आवाज.
तेवढ्यात दाराची बेल वाजली.
वैदेहीने दार उघडलं.
समोर तिचे बाबा उभे होते.
खांद्यावर जुनं कापडी पिशवी, हातात गावची ताजी भाजी आणि चेहऱ्यावर मुलीला पाहिल्याचा आनंद.
“बाबा!”
वैदेही धावत जाऊन त्यांच्या गळ्यात पडली.
“अगं हळू! आता तू सरकारी अधिकारी आहेस.”
दोघेही हसले.
विमलताई आतून धावत आल्या.
“अहो दादा! या ना! किती दिवसांनी आलात!”
मृणालने पाणी आणलं.
निलेशने बाबांची बॅग स्वतः घेतली.
“बाबा, तुम्ही आराम करा.”
वैदेही दूर उभी राहून सगळं पाहत होती.
काही महिन्यांपूर्वी याच घरात तिच्या बाबांना एवढं प्रेम मिळालं नव्हतं.
तेव्हा तिचे बाबा आले होते तेव्हा त्यांना हॉलमध्ये बसवून ठेवण्यात आलं होतं.
आज मात्र त्यांच्यासाठी चहा, नाश्ता, गप्पा...
आणि कौतुक.
“तुमची मुलगी फार हुशार आहे,” विमलताई म्हणाल्या.
बाबांनी हसून वैदेहीकडे पाहिलं.
“हो. मला माहीत आहे.”
विमलताई पुढे म्हणाल्या,
“तुम्ही तिच्यावर खूप चांगले संस्कार केलेत.”
बाबांनी काही उत्तर दिलं नाही.
ते फक्त शांतपणे सगळ्यांकडे पाहत होते.
---
दुपारी जेवण झालं.
निलेश म्हणाला,
“बाबा, आता वैदेहीची नोकरी चांगली आहे. आम्ही तिच्यासाठी शहरात छान गाडी घेण्याचा विचार करतोय.”
मृणाल लगेच म्हणाली,
“आणि पुढच्या महिन्यात माझ्या मैत्रिणीचं लग्न आहे. वहिनी तिथे सरकारी अधिकारी म्हणून आली तर किती छान दिसेल ना!”
विमलताई म्हणाल्या,
“आता आमच्या घराचा मान वाढला आहे.”
बाबांनी शांतपणे पाणी प्यायलं.
मग त्यांनी वैदेहीकडे पाहिलं.
“मुली, मला तुझ्याशी थोडं बोलायचं आहे.”
वैदेही त्यांच्या जवळ बसली.
बाबांनी तिच्या डोक्यावर हात ठेवला.
“तू आनंदी आहेस?”
वैदेही थांबली.
तिने घराकडे पाहिलं.
मग हळू आवाजात म्हणाली,
“आता आहे.”
बाबांच्या चेहऱ्यावर हलकंसं हसू आलं.
“म्हणजे आधी नव्हतीस?”
या प्रश्नाने खोलीत शांतता पसरली.
विमलताईंचा चेहरा उतरला.
निलेश अस्वस्थ झाला.
बाबांनी मात्र आवाज चढवला नाही.
ते शांतपणे म्हणाले,
“माझी मुलगी गावातून इथे आली तेव्हा तिच्याकडे मोठं पद नव्हतं. फक्त शिक्षण होतं, संस्कार होते आणि स्वप्नं होती.”
ते निलेशकडे पाहत म्हणाले,
“पण त्या वेळी तिला कोणी विचारलं नाही की तिला काय हवं आहे.”
मग विमलताईंकडे वळले.
“तिला सून म्हणून स्वीकारलं, पण मुलगी म्हणून नाही.”
खोलीत कुणीच बोलत नव्हतं.
“तिने घरातली सगळी कामं केली. कुणी तिला थांबवलं नाही. तिने पुढे शिकायचं म्हटलं, तेव्हा तिची थट्टा झाली. तिला सरकारी नोकरीचा फॉर्म भरायचा होता, तेव्हा कुणाला माहितीही नव्हतं.”
बाबांचा आवाज आता किंचित कापत होता.
“आणि आज?”
त्यांनी टेबलावर ठेवलेल्या नियुक्तीपत्राकडे पाहिलं.
“आज ती तलाठी झाली म्हणून ती अचानक हुशार झाली? अचानक तुमची मुलगी झाली? अचानक या घराचा अभिमान झाली?”
कोणीही उत्तर दिलं नाही.
निलेशने मान खाली घातली.
बाबा पुढे म्हणाले,
“माझ्या मुलीला तुमच्या पैशाची गरज नाही. तुमच्या घराच्या नावाची गरज नाही. तिला फक्त सन्मान हवा होता.”
मग त्यांनी वैदेहीचा हात हातात घेतला.
“आणि तो सन्मान तिला आता कुणाकडून मागावा लागणार नाही.”
विमलताईंच्या डोळ्यांत पाणी आलं.
“दादा, आमच्याकडून चूक झाली.”
बाबांनी त्यांच्याकडे पाहिलं.
“चूक प्रत्येकाकडून होते. पण माझ्या मुलीला पुन्हा तीच चूक सहन करायला सांगणार नाही.”
निलेश उठला.
“बाबा, मला खरंच माझी चूक समजली आहे.”
बाबांनी त्याला थांबवलं.
“तुम्ही तिच्याशी चांगलं वागा. पण ती तुमच्यासोबत राहील की नाही, किती राहील, तिच्या आयुष्याचे निर्णय काय असतील—हे आता ती ठरवेल.”
वैदेहीच्या डोळ्यांत अश्रू आले.
तिने बाबांचा हात घट्ट पकडला.
---
संध्याकाळी बाबा निघायला लागले.
दारात उभे राहून त्यांनी वैदेहीकडे पाहिलं.
“मुली, तुला एक गोष्ट सांगू?”
“काय?”
“तुझी नोकरी लागली म्हणून मला अभिमान वाटत नाही.”
वैदेही आश्चर्याने त्यांच्याकडे पाहू लागली.
बाबा हसले.
“मला अभिमान याचा आहे की तुला सगळ्यांनी कमी लेखलं, तरी तू स्वतःला कमी समजली नाहीस.”
वैदेहीच्या डोळ्यांतून अश्रू ओघळले.
“बाबा...”
“आता कुठेही राहा. कोणासोबतही राहा. पण स्वतःची किंमत कधी विसरू नकोस.”
बाबा निघून गेले.
वैदेही बराच वेळ दारात उभी राहिली.
मागून निलेश आला.
“वैदेही...”
ती वळली.
“हं?”
“मला तुझ्याशी बोलायचं आहे.”
ती शांतपणे म्हणाली,
“बोल.”
निलेश काही क्षण गप्प राहिला.
“मी तुला कधीच तुझ्या नजरेतून पाहिलं नाही. नेहमी इतरांच्या नजरेतून पाहिलं. त्यासाठी मला माफ कर.”
वैदेहीने लगेच उत्तर दिलं नाही.
ती खिडकीजवळ जाऊन उभी राहिली.
समोर शहराच्या रस्त्यावर दिवे लागले होते.
काही वर्षांपूर्वी गावातून शहरात येताना तिला वाटलं होतं—
शहर मोठं आहे, म्हणून माणसंही मोठी असतील.
पण तिला कळलं होतं—
माणसाची उंची त्याच्या शहराने ठरत नाही.
ती त्याच्या विचारांनी ठरते.
तिने मागे वळून निलेशकडे पाहिलं.
“माफी मागणं सोपं आहे. बदलणं कठीण.”
निलेशने मान हलवली.
“मी प्रयत्न करेन.”
“मग प्रयत्न करा. पण एक गोष्ट लक्षात ठेवा—मी आता ती वैदेही नाही जी सगळं सहन करून शांत बसायची.”
निलेश काही बोलला नाही.
वैदेहीने तिचं नियुक्तीपत्र हातात घेतलं.
त्यावर तिचं नाव होतं—
वैदेही निलेश देशमुख — तलाठी.
पण आता त्या नावामागे फक्त तिच्या नवऱ्याचं नाव नव्हतं.
त्यामागे तिची मेहनत होती.
तिच्या बाबांचा विश्वास होता.
माधुरीची मैत्री होती.
आणि सर्वांत महत्त्वाचं—
तिची स्वतःची ओळख होती.
त्या रात्री वैदेहीने आरशात स्वतःकडे पाहिलं आणि हसली.
कारण पहिल्यांदाच तिला कुणाच्या घरची सून, कुणाची बायको किंवा कुणाची मुलगी म्हणून स्वतःकडे पाहावंसं वाटलं नाही.
तिने स्वतःशीच हळूच म्हटलं—
“मी वैदेही आहे. आणि एवढी ओळख पुरेशी आहे.”
📱
ईरा App
आता वाचा ईराच्या कथा सोप्या पद्धतीने