भाग ९९: इमामसाहेबांचे आत्मसमर्पण
खुरी गावातील त्या अवाढव्य किल्ल्याचा झालेला भीषण स्फोट इतका भयंकर होता की, त्याची धग आणि हादरे कित्येक किलोमीटर दूरपर्यंत जाणवले होते. आकाशात झेपावलेले आगीचे गोळे आता शांत झाले होते, पण किल्ल्याच्या जागी आता केवळ काळा धूर, जळलेली राख आणि ढिगारे उरले होते. या विनाशाच्या छायेतून बाहेर पडत, इन्स्पेक्टर सावंत, नौदलाचे रणजीत सिंग, लष्कराचे जवान, प्रणव, अनघा, सई आणि ईश्वरी किल्ल्यापासून दूर वाळवंटातील एका सुरक्षित, निर्जन ठिकाणी एकत्र आले होते. तिथे लष्कराची काही वाहने आणि वैद्यकीय पथके सज्ज होती.
पण या सुरक्षित जागी पोहोचूनही कोणाच्याच चेहऱ्यावर विजयाचा आनंद नव्हता; कारण तिथल्या एका लष्करी तंबूबाहेर, वाळूवर गंभीर जखमी झालेला शमशेर रक्ताळलेल्या अवस्थेत पडला होता. त्याचा उजवा खांदा गोळीने छिन्नविच्छिन्न झाला होता, आणि किल्ल्यातून बाहेर पडताना पडलेल्या दगडधोंड्यांमुळे त्याच्या छातीला आणि पोटाला गंभीर दुखापत झाली होती. त्याचा श्वास वेगाने चालला होता आणि शरीरातून अफाट रक्त वाहून गेल्यामुळे त्याचा चेहरा पांढराफटफटीत पडला होता. लष्कराचे डॉक्टर त्याच्यावर उपचार करण्याचा आटोकाट प्रयत्न करत होते, पण शमशेरला माहीत होते की त्याचा वेळ आता संपला आहे.
"प्रणव... सावंत साहेब..." शमशेरने अतिशय क्षीण, थरथरत्या आवाजात साद घातली.
प्रणव आणि इन्स्पेक्टर सावंत तातडीने त्याच्याजवळ धावले आणि त्यांनी गुडघे टेकून शमशेरचे दोन्ही हात आपल्या हातात घेतले. प्रणवच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहू लागले होते.
"शमशेर, बोलू नकोस. तू ठीक होणार आहेस. डॉक्टर्स तुला वाचवतील," प्रणव म्हणाला.
शमशेरने कष्टाने कडू हास्य आणले आणि सावंतांकडे पाहत म्हणाला,
"नाही मित्रा... शमशेरची जीवनरेखा संपली आहे. सावंत साहेब, मी... मी इमामसाहेबांच्या सान्निध्यात राहून आजवर अनेक कायदे तोडले. गुन्हेगारीच्या जगात वावरलो. देशाच्या कायद्याचा गुन्हेगार आहे मी. मला... मला माफ करा. पण आज, मरताना हुसेनचा सूड घेतल्याचे आणि या आरडीएक्सचा नाश केल्याचे एक समाधान आहे. मी गद्दार तात्याला त्याच्या कर्माची शिक्षा दिली आहे."
इतक्यात तिथे इमामसाहेब आणि ईश्वरी धावत आले. आपल्या अत्यंत निष्ठावान माणसाला मृत्यूच्या दारात पाहून इमामसाहेबांचे पाय लटपटले. ते शमशेरच्या शेजारी बसले. "शमशेर, माझ्या पोरा..." इमामसाहेबांचा आवाज दाटून आला.
शमशेरने इमामसाहेबांकडे पाहिले आणि त्याच्या डोळ्यातून एक पाण्याचा थेंब घळला.
"इमामसाहेब, हुसेन गेला तेव्हाच माझा अर्धा जीव गेला होता. आता मी त्याच्याकडे जातोय. आपल्या ईश्वरी बेगमला.. सांभाळा. प्रणव, ईश्वरीला कधी अंतर देऊ नकोस..." हे शेवटचे शब्द शमशेरच्या ओठांवरून आले. त्याचे रक्ताळलेले हात प्रणव आणि सावंतांच्या हातातून हळूच निसटले, त्याचे डोळे कायमचे मिटले आणि एका निष्ठावान, शूर योद्ध्याने वाळवंटाच्या कुशीत अंतिम श्वास घेतला. शमशेर आता जगात नव्हता.
शमशेरच्या या अत्यंत वेदनादायक निधनाने आणि तात्यासाहेबांनी केलेल्या भयंकर, देशद्रोही कृत्यांनी इमामसाहेबांचे डोळे आता पूर्णपणे उघडले होते. त्यांना एका भयंकर सत्याची जाणीव झाली होती. ज्या गुन्हेगारी विश्वाला त्यांनी आपले सर्वस्व मानले, ज्या साम्राज्याच्या जोरावर त्यांनी मुंबई गाजवली, त्या साम्राज्याने शेवटी त्यांना काय दिले? त्यांच्या मुलासारख्या हुसेनचा बळी घेतला, त्यांच्या भावासारख्या तात्याला गद्दार बनवले, त्यांच्या निष्पाप नातीला ईश्वरीला मृत्यूच्या दारात उभे केले आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, देशाच्या भूमीचा वापर करून आरडीएक्स आणि ड्रग्जचा धंदा सुरू करून कित्येक तरुणांना नादाला लावले होते.
आपल्या संपूर्ण आयुष्यातील गुन्हेगारी, हुसेनचा निष्पाप बळी आणि भारत देशाच्या सुरक्षेला आणि अस्मितेला आपल्यामुळे लागलेले हे भयंकर गालबोट यामुळे इमामसाहेबांचे अंतःकरण आतून प्रचंड व्याकुळ झाले होते. पश्चात्तापाची एक भयंकर आग त्यांच्या छातीत जळत होती. ते रडत रडत उठले आणि ईश्वरीसमोर आले.
ईश्वरी शमशेरच्या मृतदेहाकडे पाहून ढसाढसा रडत होती. तिचे पुढील आयुष्य अत्यंत सुखकर, शांत आणि गुन्हेगारीच्या सावलीपासून मुक्त जावे, हीच आता इमामसाहेबांची अंतिम इच्छा होती. त्यांनी अत्यंत जड, थरथरत्या हातांनी ईश्वरीच्या डोक्यावर हात ठेवला. त्यांच्या डोळ्यांतून अश्रूंचा पूर वाहू लागला होता.
"ईश्वरी, माझी लाडकी नात... मला माफ कर. माझ्या पापांची सावली तुझ्या निष्पाप आयुष्यावर पडली, पण आता नाही. तुला या दलदलीतून मुक्त करण्याची वेळ आली आहे. माझा आशीर्वाद नेहमी तुझ्या पाठीशी राहील. तू सुखी राहा, बाळ. इमामच्या रक्ताचा शाप आता तुला कधीच शिवणार नाही," असे म्हणत त्यांनी ईश्वरीला रडत रडत शेवटचा आशीर्वाद दिला. ईश्वरीने आपल्या आजोबांना घट्ट मिठी मारली.
त्यानंतर इमामसाहेब मागे फिरले. त्यांच्या चेहऱ्यावर आता एक वेगळाच खंबीरपणा आणि शांतता होती. ते थेट इन्स्पेक्टर सावंत यांच्यासमोर जाऊन उभे राहिले.
"सावंत साहेब, या वाळवंटाच्या आगीत इमाम नावाचा गुन्हेगार जळून खाक झाला आहे. आता फक्त एक पश्चात्ताप करणारा माणूस उरला आहे. मला माझ्या पापांचे प्रायश्चित्त हवे आहे," इमामसाहेब अत्यंत शांत आणि गंभीर आवाजात म्हणाले.
त्यांनी लष्कराच्या गाडीतून एक कागद आणि पेन मागवून घेतले. तिथे बसून, कोणत्याही दबावाशिवाय, इमामसाहेबांनी स्वतःच्या हाताने आजवर मुंबईत केलेल्या सर्व जुन्या बेकायदेशीर गुन्ह्यांची, तस्करीची आणि व्यवहारांची सविस्तर लेखी कबुली लिहून काढली. त्यांनी त्या कागदावर आपली स्वाक्षरी केली आणि तो कागद इन्स्पेक्टर सावंत यांच्या हातात सुपूर्द केला.
ते देशाच्या कायद्याचा, न्यायाचा आदर करत आणि आपल्या पापांचे संपूर्ण प्रायश्चित्त घेण्यासाठी पोलिसांसमोर अधिकृतपणे आत्मसमर्पण करत होते. त्यांनी स्वतःचे दोन्ही हात सावंतांसमोर पुढे केले. "सावंत साहेब, कायद्याचे नियम पाळा. मला बेड्या ठोका," इमामसाहेब म्हणाले.
इन्स्पेक्टर सावंत यांनी अत्यंत जड अंतःकरणाने जवळच उभ्या असलेल्या पोलिसांच्या कमरेला लावलेल्या लोखंडी बेड्या काढल्या आणि इमामसाहेबांच्या हातामध्ये अडकवल्या. गुन्हेगारी विश्वाचा एके काळचा बादशाह आज कायद्यासमोर नतमस्तक झाला होता.
दरम्यान, किल्ल्याच्या बाहेर आणि बोगद्याच्या परिसरात भारतीय लष्कर आणि पोलिसांची कारवाई अत्यंत वेगाने सुरू होती. रॅन्चोने दिलेल्या अचूक सायबर आणि सॅटेलाईट डेटाच्या आधारे, तसेच नौदलाचे रणजीत सिंग यांच्या मार्गदर्शनाखाली लष्करी चौकशी सुरू झाली होती.
या कारवाईदरम्यान एक मोठी घडामोड घडली. विक्रम शेठचे काही प्रमुख वैयक्तिक अंगरक्षक आणि आंतरराष्ट्रीय तस्कर या स्फोटातून आणि लढाईतून जिवंत वाचले होते. लष्कराने आणि पोलिसांनी त्यांना ताब्यात घेऊन कडक चौकशी सुरू करताच, त्यांनी विक्रम शेठच्या विरोधात सर्व पुरावे द्यायला न्यायालयात माफीचा साक्षीदार म्हणून तयार झाले. विक्रम शेठच्या मृत्यूमुळे ते आधीच अस्वस्थ होते.
या जिवंत पुराव्यांमुळे आणि लष्कराच्या अत्यंत सखोल आंतरराष्ट्रीय चौकशीमुळे, विक्रम शेठचे मुंबईसह संपूर्ण भारतात आणि पाकिस्तानात पसरलेले आंतरराष्ट्रीय ड्रग्ज आणि शस्त्रास्त्रांचे संपूर्ण काळे नेटवर्क मुळापासून उखडले गेले. त्याचे समुद्रातील छुप्या जहाजांचे मार्ग एकाच दिवसात उघडकीस आले.
त्याच वेळी, दिल्लीहून आलेले पोलिसांचे आणि भारतीय लष्कराचे अत्यंत वरिष्ठ अधिकारी, अंमलबजावणी संचालनालय (ED) आणि अंमली पदार्थ नियंत्रण ब्युरो (NCB) चे प्रमुख पथकांसह खुरी गावात घटनास्थळी पोहोचले. त्यांनी तातडीने कायदेशीर कागदपत्रे तयार करून विक्रम शेठ आणि मृत तात्यासाहेब या दोघांचीही मुंबई, राजस्थान आणि दुबईतील सर्व बेकायदेशीर संपत्ती, आलिशान बंगले, गोदामे आणि काळी मालमत्ता अधिकृतपणे जप्त करण्याची प्रक्रिया मोठ्या प्रमाणावर सुरू केली. त्यांचे संपूर्ण आर्थिक साम्राज्य आता भारत सरकारच्या ताब्यात गेले होते.
सकाळचा कोवळा सूर्यप्रकाश वाळवंताच्या कणाकणांवर पसरू लागला होता. लष्कराच्या आणि पोलिसांच्या गाड्यांचा ताफा मुंबईच्या दिशेने आणि कायदेशीर प्रक्रियेसाठी रवाना होण्याच्या तयारीत होता. एका गाडीच्या मागच्या सीटवर इमामसाहेब बसले होते, त्यांच्या हातातील बेड्यांचा आवाज येत होता.
गाडी सुरू होणार इतक्यात प्रणव आणि ईश्वरी गाडीच्या खिडकीपाशी आले. ईश्वरी अजूनही रडत होती. इमामसाहेबांनी खिडकीतून बाहेर पाहत, अत्यंत जड, खंबीर पण भावूक झालेल्या आवाजात प्रणवच्या डोळ्यांत पाहिले आणि ते म्हणाले:
"प्रणव... मी माझ्या पापांची शिक्षा भोगून माझ्या आत्म्याचे प्रक्षालन करेन. कायदा मला जी शिक्षा देईल, ती मी आनंदाने स्वीकारेन. पण माझी ईश्वरी... माझी ही निष्पाप नात आता तुझ्या विश्वासावर आहे. तिला गुन्हेगारीच्या या सावलीपासून खूप दूर, एका चांगल्या जगात घेऊन जा..."
इमामसाहेबांना घेऊन पोलिसांचे वाहन वाळूच्या वाटेवरून पुढे निघून गेले. प्रणवने ईश्वरीच्या खांद्यावर हात ठेवून तिला स्वतःजवळ सावरले, तर इन्स्पेक्टर सावंत आणि रणजीत सिंग त्यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे होते.
क्रमशः
©®भालचंद्र नरेंद्र देव
सदर कथेचे लिखाण सुरू आहे, पुढील भाग नियमितपणे इरा फेसबुक पेज वर येतील, त्यामुळे पेजला फॉलो करून ठेवा.
ता क: ही कथा पुस्तक काल्पनिक आहे. यातील नावे, पात्रे, स्थळे आणि घटना या लेखकाच्या कल्पनेचा अविष्कार आहेत किंवा काल्पनिक पद्धतीने ती योजली आहेत. कोणाही जिवंत वा मृत व्यक्तीशी, घटना प्रसंगाशी किंवा ठिकाणांशी त्यांचे साधर्म्य आढळल्यास तो निव्वळ योगायोग समजावा.
सर्व हक्क राखीव आहेत, लेखकाच्या स्पष्ट लेखी परवानगीशिवाय या प्रकाशनाचा कोणताही भाग कोणत्याही स्वरूपात किंवा कोणत्याही प्रकारे पुनरुत्पादित किंवा कॉपी केला जाऊ शकत नाही किंवा कोणत्याही डिस्क, टेप, मीडिया किंवा इतर माहिती स्टोरेज डिव्हाइसवर हस्तांतरित किंवा पुनरुत्पादित केला जाऊ शकत नाही. पुस्तक परीक्षणातील संक्षिप्त अवतरण वगळता.
copyright: ©® :